Cầu Long Biên: Từ Biểu Tượng Kiến Trúc Đến Chứng Nhân Lịch Sử Và Tình Yêu

Trải qua bao thăng trầm của thời gian, cây cầu Long Biên sừng sững bắc qua sông Hồng không chỉ là một công trình kiến trúc vĩ đại của đầu thế kỷ 20, cũng không hẳn chỉ là chứng tích của lịch sử đã từng chứng kiến bao sự đổi thay của đất nước và thủ đô Hà Nội, mà còn là chứng nhân cho tình yêu đôi lứa, là điểm hẹn thân quen giữa phố thị hào hoa. 

Biểu tượng kiến trúc của đầu thế 20

Cầu Long Biên được xây dựng từ năm 1899 đến 1902 do hãng Daydé & Pillé (Paris, Pháp) thiết kế và thi công. Áp dụng những tiến bộ kỹ thuật trong khoa học xây dựng đương thời ở châu Âu, cầu Long Biên kết hợp hài hoà giữa hình thức kiến trúc với sơ đồ kết cấu hợp lý và khớp nhau tạo nên một công trình thép vĩ đại đầu thế kỷ 20 với một dáng hình trải dài nhấp nhô mà người ta đã từng ví von: Cây cầu thân Rồng, dải lụa vắt qua sông Hồng hay tháp Eiffel nằm ngang trong lòng Hà Nội…

(Cầu Long Biên – Công trình thép vĩ đại)

Cầu Long Biên được đánh giá là một trong những công trình kiến trúc độc đáo lúc bấy giờ, cầu gồm 20 bệ trụ xây và mố, với chiều sâu 30m và cao 13,5m tính mức nước thấp nhất. Phía hữu ngạn có cầu vòm dài 800m, toàn thân cầu là 2.500m. Nét độc đáo nhất của cây cầu là đường bộ được thiết kế đi theo quy luật bên phía tay trái cầu. Điều này khác với cách phân đường đi thông thường phía bên phải ở Việt Nam.

Khi hoàn thành, cầu Long Biên được sánh ngang với những cây cầu cổ trên thế giới như cầu Khaju ở Iran, cầu Tháp ở London (Anh), “cầu Gió và Mưa” của Trung Quốc và cầu Vechio của Iatalia. Trở thành cây cầu nổi bật nhất ở Viễn Đông, và là một biểu tượng của lối kiến trúc cầu hiện đại khi đó.

Do nằm kế bên khu phố cổ của Hà Nội, cầu Long Biên được nhà thiết kế sử dụng nhiều giải pháp khác nhau như hệ đường dốc lên xuống hợp lý, ga đường sắt đặt vị trí trên cao, hệ thống cầu sắt ở đường dẫn trên cao qua các tuyến phố… giúp cho Long Biên vẫn là cây cầu có vị trí đắc địa về giao thông, địa hình lẫn cảnh quan đô thị. Ở mỗi góc nhìn, mỗi thời điểm đều cho ta những cảm nhận riêng về vẻ đẹp không giống nhau của cây cầu này.

Chứng tích của lịch sử hào hùng

Khoác lên mình màu hoen rỉ của thời gian, cầu Long Biên là một chứng tích lịch sử tự hào thông qua những sự kiện không thể quên của hai cuộc chiến chống Pháp và chống đế quốc Mỹ.

(Cầu Long Biên hoen rỉ cùng thời gian)

Năm 1945, tại Quảng trường Ba Đình Hà Nội, khi Bác Hồ đọc Bản tuyên ngôn Độc lập, hàng triệu người dân trong và ngoại tỉnh đã đến với Bác để hòa cùng giây phút đầy thiêng liêng, và Long Biên trở thành cầu nối cho sự kiện long trọng này.

Sự kiện kế tiếp không thể quên đó là, vào ngày 17 rạng sáng ngày 19/2/1947, cầu Long Biên đã chứng kiến cuộc rút lui thần kỳ để bảo toàn lực lượng anh dũng của Trung đoàn Thủ Đô và bộ phận nhân dân qua gầm cầu và trở thành huyết mạch chiến lược giao thông, oàn mình chịu những tàn phá của chiến tranh.

Rồi vào tháng 10/1954, Hà Nội ngập tràn cờ hoa ăn mừng ngày giải phóng Thủ đô, cầu Long Biên vẫn ở đó và chứng kiến niềm hân hoan của dân tộc.

Ngày 30/04/1975, cây cầu thêm lần nữa chứng kiến ngày trọng đại nhất, ngày thống nhất đất nước, miền Nam hoàn toàn giải phóng.

Thời gian vẫn lặng lẽ trôi, Long Biên vẫn hiên ngang đồng hành cùng với cuộc sống của người dân Hà Thành và mọi người dân đất Việt.

Chứng nhân của tình yêu đôi lứa

Cầu Long Biên không chỉ là một nhân chứng cho những trang sử hào hùng của lịch sử Hà Nội, nó còn mang trên mình trọng trách lớn lao đó là làm nhân chứng tình yêu của những đôi lứa yêu nhau thông qua những ổ khoá treo khắp thành cầu.

(Cầu Long Biên soi bóng dưới ánh hoàng chiều)

Câu chuyện về những ổ khoá tình yêu được bắt nguồn từ cuốn tiểu thuyết có tựa đề “Ho voglia di te” (Anh yêu em) của nhà văn người Ý – Federico Moccia. Hai nhân vật chính trong cuốn tiểu thuyết này, đã dùng chiếc ổ khoá khoá lên cột đèn trên cầu Milvio và vứt chìa khoá xuống dòng sông Tevere để ước mong có một tình yêu bất tử. Kể từ đó, thuật ngữ “ổ khoá tình yêu” được nhiều người biết đến và lan toả ra nhiều quốc gia trên thế giới, trong đó có cả Việt Nam.

Và từ nhiều năm nay, giới trẻ Việt đã chọn Long Biên làm địa điểm để các cặp uyên ương trao gửi những ổ khoá tình yêu của mình. Mỗi ổ khóa là một câu chuyện tình, một kỷ niệm không quên của những đôi lứa đang hẹn hò, tin yêu. Họ trao cho nhau những nụ hôn nồng nàn, những lời ước hẹn cùng những ổ khoá song hành bên nhau như muốn chứng minh cho tình yêu của họ được trường tồn, vĩnh cửu.

Trải qua hơn 2 thế kỷ và mang trên mình những vết thương của chiến tranh, cầu Long Biên vẫn hiên ngang cùng thời gian và bền bỉ lặng lẽ nối đôi bờ sông Mẹ. Long Biên trở thành biểu tượng của Thủ đô Hà Nội, là ký ức của bao thế hệ người dân Hà Thành, là chứng nhân lịch sử và tình yêu, cũng là gạch nối của quá khứ, hiện tại và tương lai.

QUẢN BÁ CHÍNH